MX Record چیست؟ بررسی ساختار و نحوه تنظیم رکورد MX

MX Record یکی از رکوردهای DNS است که سرور عهده‌دار دریافت ایمیل‌های یک دامنه را مشخص می‌کند. زمانی که ایمیلی به یک دامنه ارسال می‌شود، سرور فرستنده با بررسی MX Record تشخیص می‌دهد پیام باید به کدام Mail Server تحویل داده شود.

هر MX Record شامل اطلاعاتی مانند مقصد میل سرور، اولویت و TTL است. تنظیم درست این مقادیر برای دریافت صحیح ایمیل‌ها اهمیت دارد. خطا در مقصد یا اولویت می‌تواند باعث اختلال در تحویل پیام شود و هنگام تغییر میل سرور نیز TTL و Cache DNS بر زمان اعمال تنظیمات جدید اثر می‌گذارند. در ادامه، ساختار MX Record، کاربرد آن و روش تنظیم این رکورد را بررسی می‌کنیم.

رکورد MX چیست؟

MX Record چیست؟ MX کوتاه‌شده‌ی Mail Exchange است و نوعی رکورد DNS به‌شمار می‌رود که مشخص می‌کند ایمیل‌های یک دامنه باید به کدام Mail Server تحویل داده شوند. این رکورد به صندوق ایمیل یا نشانی یک کاربر خاص اشاره نمی‌کند. مقصد MX نام میزبان سروری است که دریافت ایمیل برای دامنه را بر‌عهده‌ دارد. برای نمونه، یک MX Record می‌تواند چنین ساختاری داشته باشد:

example.com. 3600 IN MX 10 mail.example.com.

در این نمونه، سرور فرستنده از روی رکورد متوجه می‌شود که mail.example.com مقصد دریافت ایمیل‌های example.com است. 

از آن‌جا که کارکرد MX وابستگی مطلقی به سیستم نام دامنه دارد، پایداری زیرساخت DNS شما تضمین‌کننده‌ی دریافت بدون وقفه‌ی ایمیل‌هاست. با خرید DNS و انتقال مدیریت رکوردها به زیرساخت ابری، می‌توانید رکوردهای A یا AAAA و MX دامنه‌ی خود را با بالاترین سرعت انتشار (Propagation) و بدون قطعی مدیریت کنید. براساس استاندارد SMTP، مقدار مقصد MX یک نام دامنه است که در نهایت باید به آدرس IP سرور SMTP برسد.

اهمیت استفاده از MX Record

کاربرد MX Record ایجاد مسیر مشخص برای تحویل ایمیل‌های ورودی است. این موضوع در ایمیل سازمانی اهمیت بسیاری دارد. یک دامنه ممکن است تعداد زیادی صندوق ایمیل داشته باشد، ولی پیام‌های ورودی ابتدا باید به زیرساخت ایمیل درست برسند. تنظیم MX چند کاربرد اصلی دارد:

• هدایت ایمیل‌های دامنه به میل سرور اصلی
• تعریف میل سرور جایگزین برای افزایش دسترس‌پذیری
• انتقال دریافت ایمیل از یک سرویس‌دهنده به سرویس‌دهنده‌ی دیگر
• استفاده از سرویس‌های ایمیل سازمانی یا میل سرور اختصاصی با دامنه‌ی شرکت

MX مقصد دریافت پیام را مشخص می‌کند. این رکورد عهده‌دار احراز هویت فرستنده یا جلوگیری از جعل دامنه نیست. برای این وظایف رکوردها و سازوکارهایی مانند SPF ،DKIM و DMARC در کنار تنظیمات ایمیل استفاده می‌شوند.

ساختار MX Record

ساختار MX Record در فایل Zone از اجزای معمول یک رکورد DNS به‌همراه دو مقدار اصلی مربوط به MX تشکیل می‌شود. نمونه‌ی زیر این ساختار را نشان می‌دهد:

example.com. 3600 IN MX 10 mail.example.com.

اجزای این رکورد عبارت‌اند از:

در استاندارد DNS، داده‌ی اختصاصی MX از دو قسمت Preference و Exchange تشکیل می‌شود. Preference همان مقدار اولویت است و Exchange نام میزبانی را مشخص می‌کند که باید نقش Mail Exchanger را برای دامنه داشته باشد.

Priority در MX Record چه معنایی دارد؟

Priority یا Preference ترتیب استفاده از میل سرورها را تعیین می‌کند. عدد کم‌تر اولویت بالاتری دارد. برای مثال:

MX 10 mx1.example.com.
MX 20 mx2.example.com.

سرور SMTP ابتدا تلاش می‌کند پیام را به mx1.example.com تحویل دهد. اگر این مقصد در دسترس نباشد، می‌تواند سراغ mx2.example.com برود. برای همین، می‌توان چند MX با اولویت‌های مختلف برای ایجاد مسیر جایگزین تعریف کرد.

اگر چند رکورد MX مقدار Priority یکسان داشته باشند، استاندارد SMTP از فرستنده می‌خواهد بدون ترجیح ثابت میان مقصدهای هم‌اولویت انتخاب کند. این رفتار امکان توزیع درخواست‌های ورودی میان چند Mail Server را فراهم می‌سازد.

TTL چه اثری بر MX دارد؟

TTL مشخص می‌کند یک Resolver چه مدت می‌تواند پاسخ DNS را در Cache نگه دارد. برای مثال، TTL برابر ۳۶۰۰ یعنی رکورد می‌تواند تا یک ساعت در Cache باقی بماند و در این مدت نیازی به دریافت دوباره‌ی همان اطلاعات از DNS معتبر نیست.

این مقدار هنگام تغییر میل سرور اهمیت پیدا می‌کند. اگر MX را تغییر دهید ولی TTL قبلی هنوز منقضی نشده باشد، برخی سرورهای فرستنده ممکن است مدتی مقصد قدیمی را ببینند. به‌ همین‌ دلیل، در مهاجرت برنامه‌ریزی‌شده‌ی ایمیل، کاهش TTL پیش از تغییر MX می‌تواند مدت استفاده از اطلاعات قبلی را کاهش دهد.

شیوه‌ ایجاد MX Record در کنترل پنل‌ها

تنظیم MX رکورد در کنترل پنل‌های مختلف ظاهر متفاوتی دارد، ولی منطق اصلی کم‌و‌بیش یکسان است. ابتدا باید وارد بخش مدیریت DNS یا DNS Zone دامنه شوید. سپس رکوردی با Type برابر MX بسازید و اطلاعات ارایه‌شده از سوی سرویس ایمیل را وارد کنید.  مراحل عمومی تنظیم MX Record عبارت‌اند از:

• انتخاب دامنه در بخش DNS
• افزودن رکورد جدید
• انتخاب Typeروی MX
• تعیین Name یا Host
• وارد کردن Mail Server در Target
• تعیین Priority
• تعیین TTL و ذخیره رکورد

برای مثال، در cPanel این کار از مسیر Domains > Zone Editor انجام می‌شود. هنگام ساخت MX، فیلدهای Priority و Destination در اختیار کاربر قرار می‌گیرند و Destination باید یک نام دامنه‌ی کامل یا FQDN باشد.

مقدار Destination را نباید به‌شکل دل‌خواه وارد کرد. اگر از سرویس ایمیل دیگری استفاده می‌کنید، نام MX و Priority باید به‌طور‌ دقیق مطابق اطلاعات همان سرویس باشد. اگر میل سرور متعلق به خودتان است، نام مقصد باید در DNS به IP سرور ایمیل برسد.

نحوه‌ اضافه کردن MX Record در پنل CDN

CDN و MX دو وظیفه‌ی متفاوت دارند. CDN برای مدیریت و توزیع ترافیک وب به کار می‌رود، ولی MX رکوردی در DNS و مربوط به مسیریابی ایمیل است. برخی ارایه‌دهندگان CDN، مدیریت DNS دامنه را نیز در همان پنل در اختیار کاربر قرار می‌دهند. در این شرایط، MX Record را در بخش رکوردهای DNS دامنه ایجاد می‌کنید.

اگر مدیریت DNS دامنه و CDN در یک پنل انجام بگیرد، رکورد MX نیز از بخش DNS همان پنل تنظیم می‌شود. هنگام خرید CDN بهتر است بررسی کنید که سرویس موردنظر امکان مدیریت رکوردهای DNS را هم در اختیار شما قرار می‌دهد یا نه. تنظیمات Cache و توزیع محتوای وب نقشی در انتخاب Mail Server ندارند.

هم‌چنین، رکورد مربوط به ایمیل نباید مانند یک رکورد وب از پروکسی HTTP عبور کند. برای نمونه، کلادفلر اعلام می‌کند MX Record قابلیت Proxy شدن ندارد. اگر یک رکورد A یا AAAA فقط برای میل سرور استفاده می‌شود، آن رکورد نیز باید در حالت DNS Only قرار بگیرد. در چنین وضعیتی، سرور SMTP به‌طور‌ مستقیم به مقصد مربوط به سرویس ایمیل متصل می‌شود.

ارتباط گواهی SSL با MX Record چیست؟

MX Record و SSL/TLS وظیفه‌ی یکسانی ندارند. MX در DNS مشخص می‌کند Mail Server کجاست. TLS به امنیت ارتباط میان دو نقطه مربوط می‌شود.

گواهی SSL/TLS برای برقراری ارتباط امن HTTPS میان مرورگر و وب‌سایت به‌ کار می‌رود. در فرآیند خرید SSL، گواهی متناسب با دامنه و نیاز وب‌سایت تهیه می‌شود. این گواهی ارتباطی با تعیین مقصد ایمیل ندارد و تغییری در عملکرد MX Record ایجاد نمی‌کند.

در ارتباط میان سرورهای ایمیل نیز امکان استفاده از TLS وجود دارد. یکی از سازوکارهای استاندارد در SMTP، استارت‌تی‌ای‌اس است. سرور SMTP با این قابلیت اعلام می‌کند که امکان آغاز مذاکره‌ی TLS وجود دارد و پس از آن می‌توان ادامه‌ی ارتباط را روی TLS انجام داد. بنابراین، تنظیم MX و پیکربندی TLS روی Mail Server دو بخش جدا از راه‌اندازی سرویس ایمیل هستند.

آیا تغییر MX Record منجر به از‌ دست‌ رفتن ایمیل‌ها می‌شود؟

تغییر MX به‌تنهایی ایمیل‌های قبلی را حذف نمی‌کند. پیام‌هایی که روی Mail Server قبلی ذخیره شده‌اند در همان صندوق‌ها باقی می‌مانند، مگر این‌که داده‌های آن سرور حذف شوند. تغییر MX مسیر ایمیل‌های ورودی جدید را عوض می‌کند.

موضوع مهم، دوره‌ی گذار میان دو میل سرور است. سرورهای SMTP برای پیدا کردن مقصد از DNS استفاده می‌کنند، ولی Resolverها پاسخ DNS را براساس TTL در Cache نگه می‌دارند. در‌ نتیجه، ممکن است بلافاصله پس از تغییر رکورد، یک فرستنده‌ی MX جدید را دریافت کند و فرستنده‌ی دیگری هنوز مقدار قبلی را در Cache داشته باشد.

مایکروسافت نیز در فرآیند مهاجرت IMAP، انتقال صندوق‌های ایمیل و تغییر MX Record را دو مرحله جدا در‌نظر می‌گیرد. ابتدا داده‌های صندوق‌ها منتقل می‌شوند و سپس MX تغییر می‌کند تا ایمیل‌های جدید به سرویس تازه برسند. بنابراین، تغییر DNS را نباید معادل انتقال محتوای صندوق‌های ایمیل دانست.

جمع‌بندی

MX Record رکورد DNS عهده‌دار معرفی Mail Server دریافت‌کننده‌ی ایمیل‌های یک دامنه است. سرورهای SMTP با جست‌وجوی این رکورد، مقصد پیام را پیدا می‌کنند و هنگام وجود چند MX، مقدار Priority ترتیب استفاده از آن‌ها را مشخص می‌کند. عدد کم‌تر اولویت بالاتری دارد و TTL نیز تعیین می‌کند اطلاعات رکورد چه مدت در Cache باقی بماند.

برای تنظیم صحیح MX باید نام مقصد، Priority و TTL را مطابق اطلاعات سرویس ایمیل وارد کنید و مطمین شوید نام Mail Server به آدرس IP معتبر می‌رسد. هنگام تغییر سرویس ایمیل نیز مدیریت TTL و فعال نگه داشتن سرور قبلی در دوره‌ی گذار می‌تواند از تاخیر و پراکندگی پیام‌های تازه جلوگیری کند.